EGZERSİZ
VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ
Egzersiz ve immünoloji alanındaki hızlı
gelişmeler spor bilimi, tıp, immünoloji, fizyoloji ve davranış bilimlerinde
görevli bilim adamlarının ilgilerini çekmiştir. Spora bağlı immün cevap
konusundaki ilgi birçok sebepten dolayı oluşmuştur. Birincisi; antrenörler ve
kulüp hekimlerinin, antrenman ve müsabaka esnasında sporcularını sağlıklı bir
şekilde tutma istemeleridir. İkinci olarak egzersiz ve bağışıklık konusuna
ilgi, toplumun sağlıklı gelişim amacıyla doğan ilgiden de kaynaklanır. Düzenli
orta düzeyde (ılımlı) yüklenmelerin kalp hastalığı, şişmanlık, insüline bağlı
olmayan diabet, yüksek tansiyon ve osteoporoz gibi hastalıkların önlenmesi ve
tedavisinde, ayrıca vücut ağırlığının kontrolü ve organizmanın strese karşı
direncini artırmada, önemli rol oynadığı ispatlanmıştır. Araştırmacılar şimdi
çalışmalarını yaşam tarzına bağlı etken taşıyan hastalıklar (kanser gibi)
üzerine yoğunlaştırmışlardır ve düzenli spor yapan kişilerin daha düşük kanser
insidansların rastlandığına dair tahminler vardır.
Egzersiz, kanser ve AIDS gibi, belirli hastalıklarda ek tedavi olarak reçete
edilmeye başlanılmıştır. Kanser ve AIDS de bağışıklık sisteminin, hastalıkla
doğrudan ilgili olması nedeniyle bilim adamları hastalık gelişimi üzerine
etkilerini öğrenebilmek için yüklenmeye bağlı immün cevabı araştırmaktadırlar
Yaşam tarzı faktörleri, immün sistemi güçlendirmek yada zayıflatmak yönünden
etkileşebilir. Diyet, stres ve fiziksel aktivite bu faktörleri oluşturur.
Yetersiz beslenme ve uygun besinlerin eksikliği immün sistemi zayıflatabilir.
Şayet yaşlı ve yalnız yaşıyor iseniz, yalnız yemek yiyorsanız diyetinizde meyve
ve sebzeler dengeli olarak yer almalıdır.
Vitamin veya bazı minerallerin aşırı alımı, grip ya da soğuk algınlığına karşı
koruyucu etkiye sahip olduğu kesin olarak kanıtlanmış değildir. Ancak, soğuk
algınlığı esnasında vit-C alımının hastalığın şiddetini azaltabileceği ya da
gidişatını kısaltabileceği konusunda bazı kanıtlar vardır.
Egzersiz ve Üst Solunum Yolu Enfeksiyonu (ÜSYE)
Ilımlı egzersizde; epidemiyolojik, klinik ve deneysel çalışmaların hepsinde üst
solunum yolu enfeksiyonu sıklığının azaldığı gösterilmiştir. 15 haftalık bir
yürüyüş egzersizinde deney grubu kadınlarda anlamlı üst solunum yolu
enfeksiyonu azalması saptanmıştır. Ağır egzersizde ÜSYE artışı gözlenmiştir.
Burada istenilen orta dereceli kronik egzersizdir.
Sedanterde (durağan yaşayanlar) ÜSYE belirli bir düzeyde iken, kronik orta
dereceli egzersizde azalır, ağır egzersizde ise çok artar. En azından bu
sebepten dolayı egzersiz ve immün sistem önemlidir. ÜSYE birçok iş gücü, para,
zaman kaybına neden olduğu gibi ağır durumlara geçişlerde can kaybı yaratabilir.
