|
TİAMİN
(VİTAMİN B1)
Merkezi sinir sistemimizin doğru çalışması için gereken
anahtar bir vitamindir. Uygun tiamin alınması beyin fonksiyonlarında düzelmeye
neden olur. Yetersiz tiamin alınması gözlerde zayıflamaya, düşüncesel karmaşaya
ve fiziksel fonksiyonlarda uyum bozukluğuna neden olur. Tiamin sağlıklı bir kan
dolaşımı için gereken kan hücrelerinin yapımı için de gereklidir.Besinlerimizle
aldığımız karbonhidratların enerjiye çevrilmesinde de tiamin gereklidir.
Sindirim sistemi ve kalbi olşturan kasların gerginliğinin sağlanmasında da
tiamin anahtar fonksiyon görür.
Buğday başağı, kepek, bira mayası, sebzeler gibi bir çok besinde bol miktarda
bulunur. Memelilerin karaciğer, böbrek, kalp, beyin ve bağırsaklarında az
miktarda bulunur. Sebzelerin pişirilmesi, sütün kaynatılması ve sterilize
edilmesi (mikroptan arındırılması) çok miktarda tiyamin kaybına yol açar.
Tiyamin ince bağırsaklardan etkin taşınma mekanizmasıyla emilir. Vücutta
depolanmaz ve kullanılmayan bölümü yemekten üç saat sonra böbrekler yoluyla
tamamen dışarı atılır. B1 vitamini yetersizliğine bağlı olarak gelişen hastalık
tablosunda depresyon, huzursuzluk, bellek zayıflığı ve dikkat azalması,
hipotoni (kas gevşekliği) ve anoreksi (iştahsızlık) yer alır.
Tiamin suda eriyen bir vitamindir ve vücutta biriktirilemez. Günlük ihtiyac
mutlaka hergün alınmalıdır. Tiamin diğer B kompleks vitaminleri birlikte
sinerjik etki(etkilerini arttırıcı) etki gösterdiğinden birlikte alınmaları
önerilir.
Tiamin eksikliğinde beriberi hastalığı ortaya çıkar.Merkezi sinir sistemini
tutan ve ölümcül olabilen bir hastalıktır. Günümüzde gelişmiş veya gelişmekte
olan ülkelerde son derece nadir görülür. Ancak alkoliklerde, alkolun tiamini
parçalayıcı etkileri nedeni ile görülmektedir. Ayrıca antibiyotik, sülfonamid,
doğum kontrol hapı, anti asid kullanımı ve kafein alımı tiamin miktarını
etkiler. Yüksek karbonhidratlarla beslenenlerde daha fazla tiamin almalıdır.
Tiamin hububatlarda, yumurtada, deniz ürünlerinde bulunur. Günlük önerilen doz
1.5 miligramdır.Günde ortalama 50 - 500 miligram alınırsa da fazlası kolayca
atılır. Destekleyici ilaçlarda diğer B kompleks vitaminleri ile birlikte yer
alır.
|