GIDA
ZEHİRLENMELERİNE KARŞI
Gıda zehirlenmeleri konusu çok sık gündeme gelen bir konu.
Gıda zehirlenmeleri sizi korkutmasın, bu konuda bazı basit kurallara dikkat
etmeniz ve uymanız yeterli olacaktır. Birçok kez gıda zehirlenmelerinde sorumlu
bakteri ve virüsler sadece hafif bir mide ağrısına neden olurlar. Patogen adı
verilen bu virüsler genellikle et ve tavuk eti, yumurta, yumurta ürünleri
(mayonez gibi) kabuklu deniz ürünleri, pirinç ve yumuşak peynirlerde bulunur.
Gıdalar hazırlanış sürecinin herhangi bir bölümünde bozulabilir. Kesim yerine,
depolarda, nakliye sırasında, satış yerlerinde ya da evde… Gıdaların nerede
bozulduğunu anlamak bazen mümkün değildir. Gıdalardan tüm patogenleri ortadan
kaldırmak için 70 derecede ısıtmak gerekmektedir. Ancak ısıtma işlemi herçeşit
gıda için geçerli olmaz. Bunun için bir takım tedbirleri önceden almakta yarar
vardır. Biraz dikkat ve takiple aldığınız her türlü yiyeceğin evinize taze
olarak girmesini sağlayabilirsiniz. Alışveriş yaptığınız yerde ilk dikkat
etmeniz gereken nokta personel yapısına ve ağına sahip olmayan işletmenlerin,
kaliteli mal ya da hizmet sunabilmeleri beklenemez. İşte size aileniz için
alışveriş yaparken birtakım kurallar ve ipuçları…
Süpermarketlerde Dikkat Edeceğimiz Konular;
· Alacağınız ürünlerin son kullanma tarihlerine
mutlaka bakın, son kullanma tarihi geçmiş ürünleri almayın ve satıcıyı da bu
konuda uyarın.
· Üreticisi ve markası belli olmayan ürünleri
kesinlikle tercih etmeyin. Ayrıca gıda maddeleri üreticisinin Sağlık Bakanlığı
onaylı olmasına özen gösterin.
· Ürün çeşidinin bol ve sürümünün fazla olduğu
yerleri tercih etmeye çalışın, bu sizin taze yiyecek bulma olasılığınızı
arttıracaktır.
Satıcılar
· Giysileriniz temiz olmalıdır.
· Yiyecek ile doğrudan temas edilen bölümlerde
el yıkama yerleri bulunmalı, yiyecekleri paketlerken hijyen kurallarına
uyulmalıdır.
· Bulaşıcı bir hastalık söz konusu olmamalıdır.
Çevre
· Raflar, yerler, kasalar temiz olmalıdır.
· Kapalı raflardaki yiyecekler böceklerden
koruma için paketlenmiş olmalıdır.
· Marketteki ışıklandırma, ısıtma ve soğutma
sistemi yeterli düzeyde olmalıdır.
Şarküteri’de Dikkat Etmemiz Gerekenler
Tazelik
· Şarküterilerde paketlenmemiş halde satılan ürünlerde
son kullanma tarihleri bulunmaktadır. Bu tür yiyeceklerin ne zaman
hazırlandığını satıcılara sormadan almayın.
· Üzerleri kurumuş, posa tutmuş yiyecekleri
almayın.
· Alacağınız besin maddesinin genellikle parlak
va canlı görünümlü olmasına dikkat edin.
Saklama Koşulları
· Şarküteri ürünleri ambalajlı olmadığından
mutlaka kapalı ve soğutuculu dolaplarda saklanıyor olmalıdır
· Kokulu gıda maddeleri (sucuk, salam, sosis,
pastırma vb.) ayrı bir soğutuculu dolapta salanıyor olmalıdır.
· Ürünlerin saklandığı dolaplarda fazla ısı
veren ışıklandırma sisteminin olmaması gerekmektedir.
· Satılan tüm ürünlerin üzeri kapalı olmalıdır.
Satıcılar
· Koruyucu önlük giymeli ve temiz olmalıdır.
Satıcının saçı uzun ise arkadan bağlanmış veya koruyucu kullanıyor olmalıdır.
· Plastik eldiven kullanılmalı ve yiyecekleri
verirken temiz aletler kullanılmalıdır.
· Pişirilmiş ya da çiğ yiyecekler için ayrı
ambalaj kapları kullanılmalıdır.
· Et ve peynir ayrı bıçaklar ile kesilmelidir.
Kasap’ta Dikkat Etmemiz Gereken Konular
· Et ve et ürünlerinin üzerinde son kullanma
tarihi yoktur, bu yüzden etin ne zaman kesildiğini sorun.
· Soğutucu dolapta saklanmayan eti kesinlikle
satın almayın, kasabın tezgahının, kasap dükkanının, dolaplarının, yerlerinin
mutlaka temiz olmasına dikkat edin.
Balıkçı’da Dikkat Etmemiz Gereken Konular
· Unutmayın ki taze balık kesinlikle kokmaz.
· Balığın yüzgeçleri ve gözleri parlak, eti
sıkı ve yumuşak olmalıdır kabuklu deniz ürünlerini balıkçıya geldiği gün alınız
taze balık, buz ve etrafın temiz olmasına dikkat edin. Balık temizlendikten
sonra hemen çevre temizliği yapılmalıdır.
Mutfakta Alınması Gereken Önlemler
Mutfağunızda basit bir takım kurallara uymanız ve dikkat etmeniz evdeki gıda
zehirlenmelerinin önlenmesinde büyük önem taşımaktadır.
Buzdolabı
Dereceyi kontrol edin. Buzdolabı 2-5, dondurucu ise –18 derece olmalıdır. Et ve
tavuğu alt raflarda saklayın, akan su ve diğer ürünlerin bozulmasına neden
olabilir. Donmuş ürünleri buzdolabmda çözün, tavuk etini pişirmeden önce iyice
çözünmüş olmasına özen gösterin. Çözündürdüğünüz et, sebze gibi gıdaları ikinci
kez buzluğa koymayın. Yeni aldığınız ürünü hemen buzdolabına yerleştirin.
Çalıştığınız tezgahı ve aletleri kullanım sonrasında hemen temizleyin. Pişen yemek
hemen yenmeyecekse soğutun ve buzdolabında saklayın. Yemekleri bir defadan
fazla ısıtmayın. Çiğ yenecek tüm sebze ve meyveleri soğuk su ile yıkayın.
Marul, maydonoz, roka, tere gibi sebzeleri bir yıkamadan sonra sirkeli suda bir
sure bekletin ve sonra tekrar yıkayın. Sirkeli su bu sebzelerdeki mikropların
yok olmasını sağlayacaktır.
Genel Kurallar
Evinizde kedi ve köpek besliyorsanız mutfaktan uzak tutun, sizin tabağınızdan
yemesine izin vermeyin. Tezgahları daima temiz, çöp kutusunu kapalı tutun. Mutfakta
kullanılan bezleri sık sık değiştirin.
Lokantada Yemek
Bir lokantanın sağlığa uygun hizmet verip vermediğini bazı basit ayrıntılardan
anlamanız mümkün. Masa örtüleri, peçeteler, servisler temiz olmalı, pişirilmiş
yemekler bunun için tasarlanmış ısıtıcılarda saklanmalı. Yemeklerin saklandığı
ortam ılık olmamalıdır, zira ılık ortam bakterilerin üremesi için uygun
ortamdır. Servis yapan garsonlar ve diğer görevliler temiz olmalıdır.
Ayrıca en büyük özellik mutfağın düzenli ve temizlik koşullarına uygun
olmasıdır. Gıda zehirlenmeleri ile karşı karşıya kalmamak ve sağlıklı
beslenebilmek için satıcılarda bütün bu özelliklere sahip olmalı. Alışveriş
için bu özelliklere sahip olmayan uygunsuz koşullarda satış yapan satıcılardan
uzak durmalı, onları uyarmalıyız. Uyarılarınız dikkate alınmıyorsa İl Sağlık
Müdürlüklerine şikayetlerinizi bildiriniz.
