ET VE ET MAMÜLLERİNİN HAZIRLANMASI

Et ve balıkların çeşitli hazırlama şekilleri vardır. Bunların lezzetli ve kolay sindirilebilmesi için genel esaslar şunlardır:

Suda Haşlama

Bu usül, sığır ve tavuk pişirmede kullanılır. Bazen koyun da bu şekilde pişirilir.

Suda pişirmede, et soğuk suya konup ısıtılırsa, etin pek çok gıda maddesi suya geçer. Bu su, iyi bir et suyu olur. Bunun içine biraz da et ufalanıp konulursadeğeri daha da artar. Yalnız böyle soğuk suya konarak pişirilen etin ne kokusu ve ne de gıda değeri kalmaz nesi varsa suyuna geçmiş olur. Bu et suyu, iştah açıcı ve besleyicidir. Yalnız karaciğeri rahatsız olanlara yaramaz.

Et, kaynamakta olan suya konup haşlanırsa, üst kısmı kabuk bağlayarak gıda kısmının suya geçmesini önler. Haşlama et tavsiye edilenler eti böyle pişirmelidir.

Izgara

Yağ yemesi yasak olanlar için iyi bir hazırlama şeklidir. Izgara et, bütün gıda değerini muhafaza eder. Izgara önce kızdırılmalı sonra üzerine zeytinyağı sürülmüş et (köfte, biftek vs.) kızgın ızgaraya konulmalıdır. Böylece etin besleyici suyu dışa akmaz. Bir yüzü kızaran et, maşa ile çevrilmeli; çatalla çevirerek et delinmeli ve suyu akıtılmalıdır.ızgarada et pişirirken tuz eklenmelidir. Zira tuz, etin suyunun akmasına yol açar. Kızaran etler tabağa alınıp üzerlerine biraz taze tereyağ ve biraz da kıyılmış maydonoz konur.

Izgaralık etin kalınlığı 2 cm. civarında olmalıdır. Daha ince olursa, kuru olur; kalın olursa, iç kısmı pişmez.

Kızartma

Kızartılacak etin kalınlığı1 cm. civarında olmalıdır. Daha ince olursa, yağ dokuları alınmamalı, yer yer ince bir tabaka halinde yağ kalmalı veya en iyisi etin üzerine zeytinyağı sürüp öyle kızartılmalıdır. Fırından çıkartıldığında üzerine taze tereyağı konur. Böylece tereyağının kızarması önlenir.

Yağda Kızartma

Bol yağ içerisinde et pişirilir (kızartılır). Bu nevi hazırlanan etin hazmı zor olur.

Düdüklü Tencerede Pişirme

Et önce biraz kızartılmalı ve sonra tencereye konup pişirilmedir. Yağsız etler düdüklüde hafif olur. Düdüklüde pişen yağlı etler ise zor sindirilir.

Sebzeli Güveç

Et, patates veya diğer sebzelerle birlikte pişirilir. Hoş bir koku alır. Fakat mide ve karaciğeri rahatsız veya hassas olanlar, sebzeli eti pek iyi hazmedemezler.

BALIKLARIN PİŞİRİLMESİ

Suda Haşlama:
Yağsız balıklar suda pişirilir. Balık yeterince kaynatılarak iç kısımların pişmesi sağlanmalıdır. Böylece kolay sindirilir.

Izgara:
Izgara etlerdeki avantajlar, ızgara balıklar için de aynıdır. Izgarada balığın piştiği, silkeleyince kılçıklarından ayrılmasıyla anlaşılır. Balıklar ızgaraya konmadan üzerlerine zeytinyağı sürmelidir.

Kızartma:
Bir tepsi içerisinde balık fırına sürülür. Yalnız tepsiye biraz beyaz şarap ve biraz da yağ tercihan ayçiçek veya zeytinyağı) konur. Tereyağ konulmamalıdır, zira sıcakta yanar.

Yumurta

·   Yumurta önemli ve komple bir gıdadır. Çeşitli vitaminleri, demiri ve proteini ile herkese çok faydalıdır.

·   Herkes yumurta yiyebilir. Sadece miktar değişiktir.

·   Biyolojik değeri yüksektir ve bilhassa çocuklara ve büyüme çağındaki gençlere çok faydalıdır.

·   2-2,5 yumurta, 100 g etin terini tutar.

·   Yumurtadan tam istifade edebilmek için ustalıkla pişirmek gerekir: yumurtanın beyazı çiğ yenirse hazmolunamaz ve çıkar gider. Buna karşılık, sarısı çiğ yenirse, çok yararlı olur. Bu hale göre; yumurta ya tüm katılaşmamış rafadan olmalıdır. (akı pişmiş sarısı duru) veya sirkeli sıcak suya kırılarak, beyazı dağılmadan pişirilmelidir. Beyazı katılaşınca, sarısı tam katılaşmadan sudan kaşıkla alınmalıdır.patlatmadan bu şekilde hazırlanan yumurtaya tuz, kekik, karabiber, kuşdili vs. Baharat ekerek yenilmelidir.

·   Bazı kimselerde yumurta allerji yapar ve onların karaciğerlerine dokunur. Karaciğeri ve safra yolları rahatsız olanlarla, yumurtanın allerji yaptığı kimseler, yumurtayı az ve seyrek yemelidirler.

·   Bazı kimselerde rafadan, bazı kimselerde ise yağda yumurta zararlı olabilir. Herkes kendine dokunmayan şekli bilmelidir.

·   Aynı öğünde, et, balık, yumurta, beyin gibi ağır yiyecekler birlikte yenilmemelidir. Bu bakımdan sucuklu veya pastırmalı, kıymalı yumurta bilhassa hasta kimselerce yenilmemelidir. Hazımları zor olur ve dokunur.

·   Günde en fazla 1 yumurta yenilmelidir. Fazla yenirse zararlı olur.

·   Herkes az veya normal miktarda yumurtayı, kendine yararlı şekilde hazırlayıp yemelidir. Zira yumurta yeri doldurulamaz bir gıdadır ve faydalı maddelere havidir.

·   Sağlıklı şahıslar ve çocuklar haftada 5-6, yaşlılar 2-3’den fazla yumurta yememelidir.

·   Zayıflamak isteyenler, diğer yiyeceklerin yanında günde 1 yumurta yerlerse sarsılmadan zayıflayabilirler.

·   Yenilecek yumurta en az 3 gün beklemiş olmalıdır. Günlük yumurta iç kısmı tam olgunlaşmamıştır ve dinlenmesi lazımdır.

·   Tabii yemle, çiftlikte beslenen tavuk yumurtaları daha iyidir. Bayat et, balık unları, kan ile beslenen tavukların yumurtası zararlı maddeleri insana nakleder. Bilhassa damar sertliği, böbrek rahatsızlığı, karaciğer-safra yolları hasta ve kolesterolü yüksek olanlara bu yumurtalar çok dokunur.

·   Yumurtaların tazelik muayenesi: 1 litre suda 120 gr. Tuz eritilir ve yumurta bu suya konur. Eğer yumurta tam dibe dalarsa 2-3 günlüktür. Ortda durursa 3-5 günlük, su yüzüne yakın durursa 15,20 günlük veya bayattır.

·   Yumurta kırılınca sarısı dağılmazsa, o yumurta tazedir, sarısı dağılırsa bayattır.

·   Hindi ve ördek yumurtalarıpek yenmez; bunlar pasta vb. Yerlerde kullanılır ve bunlar bazen zehirlenmelere yol açarlar.

·   Yumurta buzdolabında veya kireçli suya batırılarak birkaç hafta saklanabilir.